Disiplin Amirleri Yasal Çerçeve ve Kapsam
Disiplin Amirleri, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için disiplin amirleri ve kurulları, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 1. maddesinde, amacı şu şekilde belirtilmiştir: “Bu Kanunun amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir.”
Kanun’un 2. maddesinde kapsamı şu şekilde tanımlanmıştır: “(1) Bu Kanun; a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları, b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları kapsar.”
Bu düzenleme ile Jandarma Genel Komutanlığı personeli, 27/07/2016 tarihinden itibaren 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’ndan ayrılarak, 7068 sayılı Kanun hükümlerine tabi hale gelmiştir . Benzer şekilde Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için de disiplin esasları bu Kanun ile yeniden düzenlenmiştir .
Disiplin Amirlerinin Belirlenme Usulü
Disiplin amirleri, personelin asıl görev ve sıfatı esas alınarak belirlenir. Özellikle Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin kendi aralarında veya diğer kurum ve kuruluşlarda geçici olarak görevlendirilmesi durumunda: “Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının kendi aralarında ya da diğer kurum ve kuruluşlarda geçici olarak görevlendirilen personelin yetkili disiplin amirlerinin ve disiplin kurullarının belirlenmesinde, bu personelin asıl görev ve sıfatları esas alınır.”
Amir kavramı, 7068 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri” olarak tanımlanmıştır . Bu tanım, disiplin amirlerinin hiyerarşik yapı içinde, kadro bağlılığına göre tespit edileceğini göstermektedir.
Kurumlara Göre Özel Hükümler
Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli
Emniyet personeli için disiplin amirleri, teşkilat hiyerarşisi içinde belirlenir. Örneğin, il polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki çarşı ve mahalle bekçilerine bütün disiplin cezalarını verebilir. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri, 7068 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı Personeli
Jandarma personelinin disiplin amirleri, mülki görevler sırasında valiler ve kaymakamlar tarafından talep edilebilir: “Jandarmanın mülki görevlerini ilgilendiren ve disiplin cezasını gerektiren fiilleri ortaya çıktığında valiler, il jandarma alay komutanından; kaymakamlar, ilçe jandarma bölük komutanından gereken cezanın verilmesini talep ederler.” . Jandarma personelinin mülki görevlerinden doğan suçlarında, disiplin işlemleri 7068 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülür .
Sahil Güvenlik Komutanlığı Personeli
Sahil Güvenlik personeli için disiplin amirleri, askeri görevler dışında kalan hususlarda Emniyet Teşkilatı disiplin mevzuatına göre belirlenir . Yüksek disiplin kurulları, örneğin Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, ağır cezalar için yetkilidir. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası gibi cezalar, Sahil Güvenlik Komutanlığında oluşturulan yüksek disiplin kurulları tarafından verilir .
Disiplin Soruşturması ve Üst Amirler
Disiplin soruşturmacısı olarak, hakkında soruşturma yapılacak kişinin üstü konumundaki personel veya müfettişler görevlendirilebilir: “(2) Disiplin soruşturmacısı olarak hakkında disiplin soruşturması yapılacak kişinin üstü konumundaki bir veya birden fazla kişi ya da Bakanlık ve/veya ilgisine göre Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ya da Sahil Güvenlik Komutanlığı müfettişi görevlendirilebilir.”. Bu hüküm, disiplin amirlerinin hiyerarşik üstlük ilkesine dayandığını doğrular.
Sonuç ve Değerlendirme
Jandarma, Emniyet ve Sahil Güvenlik personeli için disiplin amirleri, 7068 sayılı Kanun ile teşkilat hiyerarşisi, kadro bağlılığı ve asıl görev sıfatı esas alınarak belirlenir. Spesifik amir listeleri, Kanun’un ilgili maddeleri ve teşkilat yönetmeliklerinde yer almakta olup, geçici görevlendirmelerde asıl kurum sıfatı önceliklidir. Disiplin işlemleri, mülki ve askeri görev ayrımına göre yürütülür; örneğin mülki görevlerde vali/kaymakam talebiyle alay/bölük komutanları devreye girer . Uygulamada, üst disiplin amirleri ve kurullar (il/üst düzey) ağır fiiller için yetkilidir.
Bu rapor, sağlanan kaynaklara dayanarak hazırlanmış olup, tam metin inceleme ve güncel mevzuat takibi önerilir.
Sizlerde web sitemizi takip ederek Askeri Hukuk alanında yeni bilgiler edinebilir, Askeri Disiplin hakkında sorularınızı bize iletişim bilgilerimiz aracılığı (telefon veya whatsapp) ile iletebilirsiniz.
